Wat is Clostridium botulinum?
Clostridium botulinum is ’n spoorvormende bakterie wat in die omgewing en grond voorkom. Onder gunstige toestande kan die spore ontkiem en ’n uiters gevaarlike senuweegif, oftewel botulinumtoksien, vervaardig.
Die bakterie floreer in ’n klam, suurstofarme omgewing met ’n lae suurinhoud. ’n Dig verseëlde fles laesuurvoedsel kan dus die ideale omstandighede skep indien die produk nie volgens ’n wetenskaplik getoetste metode verwerk is nie.
Dit is belangrik om tussen die bakterie, sy spore en die toksien te onderskei. ’n Gewone kookwaterbad kan nie die hittebestande spore in laesuurvoedsel betroubaar vernietig nie.
Hoe ontstaan voedselgedraagde botulisme?
Voedselgedraagde botulisme kan ontstaan wanneer laesuurvoedsel verkeerd ingemaak of bewaar word.
Groente, vleis, pluimvee, vis en sommige mengsels van tamatie en groente kan ’n pH hoër as 4,6 hê. Hierdie produkte moet volgens ’n getoetste resep in ’n behoorlike drukinmaker verwerk word.
’n Fles wat vakuum verseël het, is nie noodwendig veilig nie. Die seël bewys slegs dat ’n vakuum gevorm het; dit bewys nie dat die korrekte temperatuur, druk en verwerkingstyd bereik is nie.
Simptome van botulisme
Botulisme beïnvloed die senuweestelsel en word as ’n mediese noodgeval beskou.
Moontlike simptome sluit dubbel- of dowwe visie, hangende ooglede, droë mond, onduidelike spraak, probleme met sluk, spierswakheid en asemhalingsprobleme in.
Die simptome kan met ander neurologiese toestande verwar word. Diagnose en behandeling moet deur mediese kundiges gedoen word.
Indien botulisme vermoed word, moet die persoon onmiddellik noodmediese hulp ontvang. Moenie wag dat die simptome vererger nie.
Behandeling kan ’n botulisme-teenmiddel en, in ernstige gevalle, asemhalingsondersteuning insluit. Herstel kan lank neem.
Hoësuur- en laesuurvoedsel
Voedsel met ’n ewewig-pH van 4,6 of laer word as suur of voldoende aangesuur vir toepaslike inmaak beskou. Dit sluit die meeste vrugte, konfyte, marmelades en behoorlik aangesuurde piekels en tamatieprodukte in.
Voedsel met ’n pH hoër as 4,6 is laesuurvoedsel. Voorbeelde sluit ongepekelde beet, groenbone, aspersies, mielies, aartappels, sampioene en alle vleis, pluimvee en vis in.
Die meet van pH alleen maak ’n tuisontwikkelde resep nie veilig nie. Die digtheid van die produk, grootte van die voedselstukke, kopruimte, flesgrootte, hittepenetrasie, druk, hoogte bo seespieël en verwerkingstyd beïnvloed ook die veiligheid.
Kookwaterbad
’n Kookwaterbad is slegs geskik vir hoësuurvoedsel en produkte wat volgens ’n getoetste resep voldoende aangesuur is.
Die gevulde flesse moet op ’n rakkie in die inmaakkastrol staan en volledig met water bedek wees. Die water behoort ongeveer 2,5–5 cm bokant die flesse te wees.
Die verwerkingstyd begin eers wanneer die water weer ’n vol, rollende kookpunt bereik het.
’n Kookwaterbad is nie geskik vir gewone ongepekelde beet, groenbone, mielies, aartappels, vleis of ander laesuurvoedsel nie—ongeag hoe lank die flesse gekook word.
Drukinmaker
’n Drukinmaker verhoog die temperatuur van die stoom bo die normale kookpunt van water. Hierdie hoër temperatuur, in kombinasie met ’n getoetste verwerkingstyd en die korrekte druk, is nodig om laesuurvoedsel veilig te verwerk.
’n Gewone stoompot, elektriese multikoker of prutpot is nie outomaties ’n geskikte drukinmaker nie. Gebruik toerusting wat spesifiek vir drukinmaak ontwerp is en groot genoeg is om die vereiste aantal inmaakflesse korrek te verwerk.
Die korrekte druk moet volgens die soort drukmeter, hoogte bo seespieël, flesgrootte en getoetste resep bepaal word. Volg die vervaardiger se gebruiksaanwysings saam met ’n erkende inmaakriglyn.
Die CDC bevestig dat drukinmaak die enigste aanbevole metode vir laesuurvoedsel is.
Wenke
Gebruik slegs wetenskaplik getoetste resepte vir voedsel wat op die rak gestoor gaan word.
Laesuurvoedsel met ’n pH hoër as 4,6 moet in ’n geskikte drukinmaker verwerk word.
’n Kookwaterbad is nie veilig vir ongepekelde beet, groenbone, mielies, aartappels of vleis nie.
Langer kook in ’n gewone waterbad verander nie ’n onveilige laesuurproses in ’n veilige proses nie.
Die oorspronklike waterbadmetode van 3½ uur vir ongepekelde beet moet nie gebruik word nie.
’n Toestel wat onder druk kook, is nie noodwendig vir drukinmaak getoets of geskik nie.
Pas die druk volgens jou hoogte bo seespieël en die tipe drukmeter aan.
Moenie ’n drukinmaker oopmaak voordat die drukmeter na nul teruggekeer het en die toestel natuurlik ontlaai het nie.
Moenie ’n ongetoetste groente- of vleisresep vir rakberging probeer veilig maak deur bloot die pH te meet nie.
Moenie bestanddeelverhoudings, verdikkers, flesgroottes of verwerkingstye van getoetste inmaakresepte verander nie.
’n Ingedeukte deksel bevestig ’n vakuum, maar is nie op sigself bewys dat die inhoud veilig verwerk is nie.
Botulinumtoksien kan nie betroubaar deur reuk, smaak of voorkoms waargeneem word nie. Moet nooit ’n verdagte produk proe om veiligheid te toets nie.
Gooi lekkende, opgeblaasde, spuitende of verdagte flesse weg sonder om die inhoud te proe.
Botulismesimptome is ’n mediese noodgeval en vereis onmiddellike professionele behandeling.